Treść głównego artykułu

Abstrakt

Specyfika problematyki wychowania nakazuje rozpoznanie człowieka, w tym jego rozwoju moralnego, na gruncie nie tylko pedagogiki, ale także nauk filozoficznych, m.in. aksjologii i antropologii filozoficznej. Proces wychowania zmierza każdorazowo do ukształtowania takiej osobowości wychowanka, która pozwoli mu na urzeczywistnianie własnych celów i wartości z uwzględnieniem odpowiedzialnego działania na rzecz dobra wspólnego. Właśnie kategoria odpowiedzialności stała się przedmiotem refleksji i namysłu nad różnymi koncepcjami jej fenomenu. Artykuł przedstawia trzy koncepcje odpowiedzialności (R. Ingardena, H. Jonasa, E. Lévinasa), tworzące „nową falę” w filozofii odpowiedzialności i ich wątki możliwe do wykorzystania w teorii wychowania.

Słowa kluczowe

odpowiedzialność wychowanie

Szczegóły artykułu

Referencje

  1. BAUMAN Z., 1996, Etyka ponowoczesna, PWN, Warszawa.
  2. CHOJNACKA M.A., 2011, Problem odpowiedzialności w filozofii Lévinasa, Studia z Historii Filozofii, nr 2, http://apcz.pl/czasopisma/index.php/szhf/article/viewFile/118/131 [dostęp: 15.05.2015].
  3. CICHOŃ W., 1995, Znaczenie myśli Ingardena dla teorii wychowania, [w:] W. Stróżewski, A. Węgrzecki (red.), W kręgu filozofii Romana Ingardena, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Kraków.
  4. FILEK J., 1996, Ontologizacja odpowiedzialności: analityczne i historyczne wprowadzenie w problematykę, Baran i Suszczyński Sp. z o.o., Kraków.
  5. FILEK J., 2003, Filozofia odpowiedzialności XX wieku, Wydawnictwo Znak, Kraków.
  6. FILEK J., 2005, Człowiek wobec wartości czy wobec człowieka?, Znak, nr 9 (604).
  7. GAŁKOWSKI S., 2003, Rozwój i odpowiedzialność. Antropologiczne podstawy koncepcji wychowania moralnego, Wydawnictwo KUL, Lublin.
  8. INGARDEN R., 1989, Wykłady krakowskie. Wykład trzynasty, [w:] R. Ingarden, Wykłady z etyki, PWN, Warszawa.
  9. INGARDEN R., 2003, Książeczka o człowieku, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
  10. JĘDRASZEWSKI M., 1990, Wobec Innego. Relacje międzypodmiotowe w filozofii Emmanuela Lévinasa, Księgarnia św. Wojciecha, Poznań.
  11. JONAS H., 1996, Zasada odpowiedzialności. Etyka dla cywilizacji technologicznej, Wydawnictwo Platan, Kraków.
  12. LÉVINAS E., 1995, Cztery lektury talmudyczne, Oficyna Literacka, Kraków.
  13. LÉVINAS E., 1998, Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
  14. PAWLICA J., 1995, O odpowiedzialności, [w:] W. Stróżewski, A. Węgrzecki, W kręgu filozofii Romana Ingardena, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Kraków.
  15. SKURIAT K., O odpowiedzialności. Filozofia moralna Romana Ingardena, „Res Humana” 1/2007, http://www.kulturaswiecka.pl/node/84 [dostęp: 20.06.2015].
  16. TISCHNER J., 1993, Myślenie według wartości, Wydawnictwo Znak, Kraków.
  17. WOJTYŁA K., 1994, Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin.
  18. WOŁOSZYN W., 1998, Istota odpowiedzialności, [w:] A.M. de Tchorzewski (red.), Odpowiedzialność jako wartość i problem edukacyjny, Wydawnictwo Wers, Bydgoszcz.