Treść głównego artykułu

Abstrakt

Zasadniczym celem tego artykułu jest przedstawienie koncepcji interwencji pedagogiczno-politycznej wypracowywanej przez Paulo Freirego i osoby skupione wokół Instytutu Freirego w São Paulo. Kluczową cechą tej koncepcji jest skoncentrowanie się na kwestii interesów, ze szczególnym uwzględnieniem interesów klasowych, co jest warunkiem koniecznym możliwości działań pedagogicznych skierowanych przeciwko biedzie i wykluczeniu. Uwzględnienie kwestii klasowej z jednej strony jest traktowane w tym artykule jako sposób na uniknięcie impasu, wynikającego z inspirowanego postmodernistycznymi odmianami edukacji fetyszyzowania krytyki, a z drugiej jako trafną teoretyczną postawę wobec praktycznych problemów generowanych przez późny kapitalizm.

Słowa kluczowe

pedagogika krytyczna interwencja klasa społeczna emancypacja polityki publiczne Paulo Freire

Szczegóły artykułu

Referencje

  1. ASSUMPÇÃO R., LANDUCCI LANDGRAF F., BARRETO PRETURLAN R., 2009, Leitura de mundo na perspectiva freirana: desafios contemporâneos da Educação Popular, [in:] R. Assumpção (org.), Educação Popular na perspectiva freirana, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  2. ASSUMPÇÃO R., NOTARI J., VILUTIS L., 2009, O significado da sistematização na Educação Popular, [in:] R. Assumpção (org.), Educação Popular na perspectiva freirana, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  3. BARAŃSKI S., 2014, Bolsa Família. Brazylijski program walki z ubóstwem w doświadczeniu jego beneficjentów, Kultura i Społeczeństwo, nr 4.
  4. BOWLES S., GINTIS H., 1987, Democracy & Capitalism. Property, Community, and the Contradictions of Modern Social Thought, Basic Books, New York.
  5. ARONOWITZ S., GIROUX H.A., 1991, Postmodern Education. Politics, Culture & Social Criticism, University of Minnesota Press, Minneapolis, London.
  6. BRZOZOWSKI S., 1990, Idee. Wstęp do filozofii dojrzałości dziejowej, Wydawnictwo Literackie, Kraków.
  7. CARIA DE SOUZA A., 2011, Projecto político-pedagógico. Em busca de novos sentidos, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  8. CECCON S., 2012, Educação ambiental crítica e a prática de projectos, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  9. DOWBOR L., 2009, Demokracja ekonomiczna, KiP, Warszawa.
  10. FERNANDO L., HENRIQUES C., TORRES M.M., 2009, Potencialidades do círculo de cultura na Educação Popular, [in:] R. Assumpção (org.), Educação Popular na perspectiva freirana, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  11. FREIRE P., 1975, Pedagogia do Oprimido, Afrontamento, Porto.
  12. FREIRE P., 1992, Pedagogia da Esperança, Rio de Janeiro: Paz e Terra, www.dhnet.org.br/direitos/militantes/paulofreire/paulo_freire_pedagogia_da_esperanca.pdf
  13. FREIRE P., 1998, Pedagogy of Freedom. Ethics, Democracy, and Civic Courage, Rowman & Littlefield, Lanham.
  14. FREIRE P., 2000, Pedagogia da indignação, São Paulo: UNESP, www.dhnet.org.br/direitos/militantes/paulofreire/paulo_freire_pedagogia_da_indignacao.pdf
  15. FREIRE P., 2001, Política e Educação, São Paulo: Cortez, www.dhnet.org.br/direitos/militantes/paulofreire/paulo_freire_politica_e_educacao.pdf
  16. GADOTTI M., 1979, Educação e ordem classista, [w:] P. Freire, Educação e Mudança, Paz e Terra, São Paulo, www.dhnet.org.br/direitos/militantes/paulofreire/paulo_freire_educacao_e_mudanca.pdf
  17. GADOTTI M., 2009, Educação de Adultos como Direto Humano, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  18. GADOTTI M., 2010, Povo soberano, povo que educa, [w:] P.R. Padilha, S. Ceccon, P. Ramalho (orgs.), Município que Educa, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  19. GRAMSCI A., 1991, Zeszyty filozoficzne, PWN, Warszawa.
  20. GIROUX H.A., 1983, Theories of Reproduction and Resistance In the New Sociology of Education: A Critical Analysis, Harvard Educational Review, Vol. 53, No. 3.
  21. GIROUX H.A., 2001, Theory and Resistance in Education. Towards a Pedagogy for the Opposition, Bergin & Garvey, Westport, London.
  22. GIROUX H.A., 2014, Zombie Politics and Culture in the Age of Casino Capitalism, Peter Lang, New York.
  23. HOOKS B., 2000, Where we stand: class matters, Routledge, New York.
  24. HORKHEIMER M., 1985, Nowe pojęcie ideologii?, [w:] A. Chmielecki, S. Czerniak, J. Niżniak, S. Rainko (red.), Problemy socjologii wiedzy, PWN, Warszawa.
  25. LACLAU E., 2009, Rozum populistyczny, Wydawnictwo DSW, Wrocław.
  26. MCLAREN P., 2000, Che Guevara, Paulo Freire, and the Pedagogy of Revolution, Rowman & Littlefield, Lanham.
  27. MCLAREN P., 2005, Capitalists and Conquerors. A Critical Pedagogy against Empire, Rowman & Littlefield, Lanham.
  28. MORAES C.V., 2011, Educação em direitos humanos na assistência social, [in:] F. Rodrigues de Oliveira Pini, C.V. Moraes (orgs.), Educação, Participação Política e Direitos Humanos, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  29. PACHECO JÚNIOR I., TORRES M.M., 2009, Atualidade do pensamento de Paulo Freire na Educação popular, [in:] R. Assumpção (org.), Educação popular na perspectiva freirana, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  30. PIKETTY T., 2015, Kapitał w XXI wieku, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
  31. ROMÃO J.E., GADOTTI M., 2012, Paulo Freire e Amílcar Cabral. A descolonização das mentes, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  32. SANTOS G., PEREIRA SANTOS M.J., GALVÃO M., 2011, Direitos Humanos e as Relações Étnico-Raciais e de Gênero, [in:] F. Rodrigues de Oliveira Pini, C.V. Moraes (orgs.), Educação, Participação Política e Direitos Humanos, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  33. SCOCUGLIA A.C., 2005, Paulo Freire e a „conscientização” pós-moderna, Educação, Sociedade e Culturas, N° 29.
  34. STAŃCZYK P., 2013, Człowiek, wychowanie i praca w kapitalizmie. W stronę krytycznej pedagogiki pracy, Wydawnictwo UG, Gdańsk, http://kiw.ug.edu.pl/pl/ebooki/517-czlowiek-wychowanie-praca-wstrone-krytycznej-pedagogiki-pracy.html
  35. STRECK D.R., 2009, Uma pedagogia em movimento: os movimentos sociais na obra de Paulo Freire, [in:] J. Mafra, J.E. Romão, A.C. Scocuglia, M. Gadotti (orgs.), Globalização, Educação e Movimentos Sociais. 40 anos da Pedagogia do Oprimido, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  36. SZKUDLAREK T., 2009, Wiedza i wolność w pedagogice amerykańskiego postmodernizmu, Impuls. Kraków.
  37. TAVAREZ C., Educação em Direitos Humanos: Diretrizes e Prática Educativa, [in:] F. Rodrigues de Oliveira Pini, C.V. Moraes (orgs.), Educação, Participação Política e Direitos Humanos, Instituto Paulo Freire, São Paulo.
  38. ZAMOJSKI P., 2014, Od demaskacji ku budowaniu. Po-krytyczna perspektywa badań pedagogicznych, Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, nr 67(3).
  39. ŽIŽEK S., 2008, W obronie przegranych spraw, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
  40. SZKUDLAREK, T., 2015, V Międzynarodowa Konferencja Edukacji Krytycznej „Analiza – Edukacja – Działanie. Edukacja krytyczna na rzecz ekonomicznej i społecznej sprawiedliwości”, Dolnośląska Szkoła Wyższa, Wrocław, www.youtube.com/watch?v=YR8xl4qok4s