Treść głównego artykułu

Abstrakt

Tekst analizuje różnicę między integralnym i komplementarnym sposobem uprawiania pedagogiki ogólnej w Polsce w XX wieku. Kategorią umożliwiającą wydobycie tej różnicy jest polski termin „kształcenie”. Posługując się metodą archeologiczną Foucaulta i koncepcją warstw czasu Kosellecka, autor śledzi zmiany, które dokonały się w rozumieniu terminu „kształcenie” i jego przyporządkowaniu dziedzinowym. Ze szczególną uwagą zostanie prześledzony okres totalitaryzmu socjalistycznego, w którym myśleniu pedagogicznemu w Polsce narzucono politycznie zdeformowane myślenie edukacyjne.

Słowa kluczowe

pedagogika ogólna kształcenie wychowanie myślenie pedagogiczne myślenie edukacyjne

Szczegóły artykułu

Referencje

  1. BASS R.V., GOOD J.W., 2004, Educare and Educere: Is a Balance Possible in the Educational System?, The Educational Forum, Vol. 68, No. 2, DOI: https://doi.org/10.1080/00131720408984623, dostępny na: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ724880.pdf [dostęp: 04.11.2019].
  2. BENNER D., 2017, John Dewey. A modern thinker: On Education (as Bildung and Erziehung) and Democracy (as a political system and a mode of associated living), [in:] L.J. Waks, A.R. English (eds.), John Dewey’s Democracy and Education. A Centennial Handbook, Cambridge.
  3. BENNER D., BRÜGGEN F., 2004, Bildsamkeit/Bildung, [in:] D. Benner, J. Oelkers (Hrsg.), Historisches
  4. Wörterbuch der Pädagogik, Weinheim–Basel.
  5. BÖHM W., 2004, Pädagogik, [in:] D. Benner, J. Oelkers (Hrsg.), Historisches Wörterbuch der Pädagogik, Weinheim–Basel.
  6. BORYŚ W., 2005, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków.
  7. BREINBAUER I. M., 2000, Einführung in die Allgemeine Pädagogik, Wien.
  8. FOUCAULT M., 1977, Archeologia wiedzy, Warszawa.
  9. FOUCAULT M., 2002, Porządek dyskursu, Gdańsk.
  10. HERBART J. F., 2007, Pedagogika ogólna wywiedziona z celu wychowania, Warszawa.
  11. HESSEN S., 1997a, Podstawy pedagogiki, Warszawa
  12. HESSEN S., 1997b, O sprzecznościach i jedności wychowania, Warszawa.
  13. HORLACHER R., 2016, The Educated Subject and the German Concept of Bildung: A Comperative Cultural History, New York–London.
  14. KENDALL G., WICKHAM G., 2003, Using Foucault’s Methods, London–New Delhi.
  15. KOMAR Z. 2019, The Idea of Continental Pädagogik, [in:] B. Kudláčová, A. Rajsky (eds.), Education and “Pädagogik” – Philosophical and Historical Reflection (Central, Southern and South-Eastern Europe), Berlin.
  16. KOSELLECK R., 2009, O antropologicznej i semantycznej strukturze pojęcia kształcenia, [w:] R. Koselleck, Dzieje pojęć. Studia z semantyki i pragmatyki języka społeczno-politycznego, Warszawa.
  17. KOSELLECK R., 2012, Warstwy czasu. Studia z metahistorii, Warszawa.
  18. KWIECIŃSKI Z., 2003, Pedagogia totalna Bogdana Suchodolskiego, Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, vol. 4.
  19. NAWROCZYŃSKI B., 1957, Zasady nauczania, Wrocław.
  20. OKOŃ W., 1967, Podstawy wykształcenia ogólnego, Warszawa.
  21. OKOŃ W., 1999, Wszystko o wychowaniu, Warszawa.
  22. RUCKER TH., 2019, Teaching and the Claim of Bildung: The View from General Didactics, Studies in Philosophy and Education, online, DOI: https://doi.org/10.1007/s11217-019-09673-0, dostępny na: https://doi.org/10.1007/s11217-019-09673-0 [dostęp: 4.11.2019].
  23. RYBÁK D., 2019, The Idea of Education, or What is Not Visible for the Approach of Objectifying Science?,
  24. [in:] B. Kudláčová, A. Rajsky (eds.), Education and “Pädagogik” – Philosophical and Historical Reflection (Central, Southern and South-Eastern Europe), Berlin.
  25. SCHEURICH J.J., MCKENZIE K.B., 2009, Metodologie Foucaulta. Archeologia i genealogia, [w:] N.K. Denzin, Y.S. Lincoln (red.), Metody badań jakościowych, t. 2, Warszawa.
  26. Słownik łacińsko-polski, 1973, oprac. K. Kumaniecki, Warszawa.
  27. STĘPKOWSKI D., 2019, (Wy)kształcenie w polskiej pedagogice ogólnej. Prolegomena do historii pojęcia, [w:] K. Maliszewski, D. Stępkowski, B. Śliwerski, Istota, sens i uwarunkowania (wy)kształcenia, Kraków.
  28. SUCHODOLSKI B., 1959a, Przedmowa, [w:] B. Suchodolski (red.), Zarys pedagogiki, t. 1, Warszawa.
  29. SUCHODOLSKI B., 1959b, Pedagogika jako nauka, [w:] B. Suchodolski (red.), Zarys pedagogiki, t. 1, Warszawa.
  30. Suchodolski B., 1961, O program świeckiego wychowania moralnego, Warszawa.
  31. SUCHODOLSKI B., 1970, Trzy pedagogiki, Warszawa.
  32. SVOBODOVÁ Z., 2014, Paideia as Care of Soul – the Potential of Contemporary School, [in:] D. Stępkowski, A. Murzyn (eds.), Religion Long Fogotten. The Importance of Religion in Education towards Civil Society, Kraków.
  33. WASILEWSKI M., 2017, Pedagogika grecka od Protagorasa do Posejdoniosa, Łódź.
  34. WITKOWSKI L., 2013, Przełom dwoistości w pedagogiki polskiej. Historia. Teoria. Krytyka, Kraków.